Kategori: Makaleler

Farabi’nin Bilim Dalları Üzerine Bir Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifi Farabi’nin Bilim Dallarındaki Yeri Farabi, İslam dünyasının en büyük düşünürlerinden biri olarak bilinir. Orta Çağ’da filozofların ve bilim insanlarının en değerli kaynaklarından biri olan Farabi, birçok alanda derinlemesine bilgiye sahipti. Bu alandaki en dikkat çekici yönlerinden biri, bilimleri sistematik bir şekilde ele alması ve felsefi düşünceyi bu bilimlere entegre etmesidir. Farabi, özellikle mantık, metafizik, ahlak, siyaset, astronomi ve matematik gibi alanlarda önemli katkılar sunmuştur. Ancak, Farabi’nin bu alanlarda ortaya koyduğu düşüncelerin toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından nasıl değerlendirilebileceği, günümüz dünyasında hala önemli bir tartışma konusudur. Toplumsal…

F Sınıfı Buzdolabı İyi Midir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden İnceleme İstanbul’da bir sivil toplum kuruluşunda çalışan 29 yaşında bir genç olarak, sokakta, işyerinde ya da toplu taşımada karşılaştığım farklı insan profilleriyle her gün gözlemler yapıyorum. Bugünlerde, ev eşyalarının, özellikle de buzdolaplarının hayatımızdaki rolü üzerine daha fazla düşünmeye başladım. Belirli bir ürünün, örneğin F sınıfı buzdolabının, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından nasıl bir anlam taşıyabileceğini sorgulamak ise düşündürücü bir konu. F sınıfı buzdolabı, enerji verimliliği açısından oldukça önemli bir ürün. Ancak buzdolapları gibi günlük yaşamın içinde yer alan ürünlerin, daha geniş toplumsal etkileri olabileceğini unutmamalıyız. Hangi…

Doğrulama Veri Seti Nedir? Veri bilimi ve makine öğrenmesi dünyasında sıkça duyduğumuz terimlerden biri “doğrulama veri seti”dir. Ancak bu terim, ilk bakışta pek çok kişi için karmaşık veya anlaşılması güç olabilir. Oysa günlük hayatta kullandığımız bazı basit örneklerle, doğrulama veri setinin ne işe yaradığını ve neden önemli olduğunu anlatmak aslında oldukça kolay. Doğrulama Veri Seti Nedir? Öncelikle, doğrulama veri setinin ne olduğunu anlamadan önce, veri seti kelimesine bir göz atalım. Bir veri seti, belirli bir amaca yönelik toplanan ve organize edilen verilerdir. Bu veriler, bir modelin eğitilmesi için kullanılır. Mesela, bir bilgisayarın köpekleri tanıyabilmesi için, ona yüzlerce, hatta binlerce köpek…

LBF’nin Açılımı: Bir Başka Dünyanın Kapısını Aralayan Sorunun Hikayesi Hayat, bazen bir soru ile başlar Kayseri’nin sabahına alışkın bir şekilde uyanmıştım. Hava biraz serindi, ama değil mi ki her sabah böyle hissediyoruz? Kafamda dönen düşünceleri sıraya koyarak uyandım. Hangi kitabı bitirmeliyim, hangi şarkı günün ruhuna hitap eder, en önemlisi de bu sabahın anlamı ne olacak? İşte bunlar, güne başladığımda kendime sorduğum sorulardan bazıları. Bir an durup pencereye baktım. Güneş ışığı, Kayseri’nin eski taş binalarının üzerine vuruş yapıyordu. O ışık, insanın içinde bir şeyleri uyandırıyordu. Bir şeyler hareket etmeye başlıyordu. O an, bir mesaj geldi. “LBF’nin açılımı ne?” O an, dünya…

Farklı Dünyalara Açılan Bir Kapı: Irkme Ne? Dünyanın dört bir yanındaki kültürlerin renkli, bazen karmaşık ama her zaman büyüleyici dokusunu keşfetmeye çıktığımızda, akla ilk gelen sorulardan biri “Irkme ne?” oluyor. Bu kavram, insanın kendi ve başkalarının dünyalarını anlamlandırma çabasında, kültürlerin çeşitliliğini anlamak için bir başlangıç noktası sunuyor. Ritüellerden sembollere, akrabalık yapılarına kadar uzanan alanlarda, insan deneyiminin nasıl şekillendiğini gözlemlemek, bize hem kendimizi hem de çevremizi yeniden düşünme fırsatı veriyor. Irkme ne? Kültürel Görelilik ve Anlam Katmanları Antropoloji, farklı kültürleri kendi bağlamları içinde anlamaya çalışır; bu yaklaşım kültürel görelilik olarak bilinir. İnsan davranışları, toplumsal normlar ve semboller, sadece kendi kültürel bağlamında…

Pişirme Kağıdı Yoksa Alüminyum Folyo Kullanılır Mı? İzmir’de yaşayan biri olarak, mutfakta geçirdiğim vakitlerde hep birkaç şey düşünürüm. Mesela, pişirme kağıdım yoksa alüminyum folyo kullanmanın ne kadar doğru olacağı… Hadi gelin, bir duralım ve bunu biraz sorgulayalım. “Pişirme kağıdının yerini tutar mı?” sorusunu sormadan önce, pişirme kağıdını ve alüminyum folyoyu nasıl kullandığımıza bakalım. Hangi durumlarda birbirlerinin yerine kullanılabilirler? Neden olmasın, değil mi? Bu yazıyı yazarken elbette belli bir netlik kazanmayı hedefliyorum, ama aynı zamanda bu mesele üzerine biraz kafa karıştırmayı da ihmal etmeyeceğim. Çünkü her şeyin olduğu gibi, pişirme kağıdının ve alüminyum folyonun da güçlü ve zayıf yönleri var. Birini…

İpek Böceği İpeği Kaç TL? Güç, Piyasa ve Siyasal Perspektif Piyasaya bakarken çoğumuz sadece fiyat etiketine odaklanırız: “İpek böceği ipeği kaç TL?” Ancak biraz durup düşünürseniz, bu sorunun çok daha derin bir katmanı olduğunu fark edersiniz. Fiyat sadece ekonomik bir sayı değil; aynı zamanda güç ilişkilerini, toplumsal düzeni ve yurttaşın tüketimle kurduğu ilişkiyi yansıtır. Bir siyasal analist gözüyle bakıldığında, ipek üretimi ve fiyatı, iktidar, kurumlar, ideolojiler ve demokrasi kavramlarıyla iç içe geçmiş bir örnek sunar. Güç, her zaman görünür olmayabilir. Piyasalarda fiyat belirleyicileri, tıpkı siyasi arenada olduğu gibi, çoğu zaman gizli mekanizmalarla işler. Devlet müdahalesi, üretici kooperatifleri, uluslararası ticaret anlaşmaları…

Organizasyon Şemasını Kim Hazırlar? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bakış Hayatımızı şekillendiren organizasyonel yapılar, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi unsurların etkisiyle şekillenir. İş hayatında ve toplumsal ilişkilerde bu unsurların nasıl işlediği, bazen en görünmeyen ama en önemli öğelere ışık tutar. Peki, organizasyon şemasını kim hazırlar? Bu sorunun cevabı, sadece işyerleri için değil, toplumsal yapıların en derin katmanları için de kritik bir öneme sahiptir. İşte bu yazıda, İstanbul gibi büyük bir metropolde yaşayan, sokakları ve toplu taşımayı dikkatle gözlemleyen, toplumsal cinsiyet ve sosyal adaletin etkilerini her gün hissettikçe sorgulayan bir birey olarak bu soruyu derinlemesine inceleyeceğiz. Organizasyon…

İpek Böcekçiliği Ne Kadar Kazandırır? Felsefi Bir Bakış Bir gün, sabah güneşinin ağaçların arasından süzüldüğü bir köyde, yaşlı bir çiftçiyle sohbet ederken aklıma takılan bir soru vardı: “İpek böcekçiliği gerçekten maddi olarak ne kadar kazandırıyor, peki ya manevi olarak?” Sadece ekonomiyle sınırlı bir mesele değil; bu soru, etik, bilgi kuramı ve varlık üzerine derin düşünceler doğuruyor. İpek böcekçiliği ne kadar kazandırır? sorusunu felsefi bir mercekten ele almak, hem üretici hem tüketici için farklı boyutlarda anlam kazandırıyor. İpek Böcekçiliği ve Etik Perspektif Etik, doğru ile yanlışın sınırlarını belirlerken, ipek böcekçiliği bize doğrudan bir ikilem sunar. Evcil ipek böceklerinin koza üretim sürecinde…

İntibah İlk Ne? Felsefi Bir Yolculuk Hayatın akışı içinde aniden fark ettiğimiz bir düşünce, bir duygu veya bir durum… Hepimiz zaman zaman “İşte şimdi anladım” dediğimiz anlar yaşarız. Peki, bu anlar felsefi açıdan neyi temsil eder? İntibah, insanın bilincinde uyanan bir farkındalık mı, yoksa etik ve epistemolojik bir dönüşümün başlangıcı mıdır? Etik, epistemoloji ve ontoloji perspektifleriyle incelendiğinde, intibahın anlamı çok katmanlı bir yapıya dönüşür. Bu yazıda, bu kavramı hem tarihsel hem çağdaş felsefi tartışmalar ışığında analiz edecek, farklı filozofların görüşlerini karşılaştıracak ve güncel tartışmaların sınırlarına bakacağız. Etik Perspektiften İntibah Etik, insanın doğru ve yanlış davranışlarını sorguladığı felsefe dalıdır. İntibah, etik…