Kategori: Makaleler

“Değil” Ek Fiil mi? Dilbilgisi Sorusu Üzerinden İktidar, Kurumlar ve Siyasal Düzen Bir toplumun siyasal düzenini anlamaya çalışırken bazen en küçük kelimelerin bile ne kadar büyük sorular taşıdığını fark ederiz. “Değil” sözcüğü bunlardan biridir. İlk bakışta yalnızca bir dilbilgisi unsuru gibi görünür: “Bu doğru değil.”, “O yönetici değil.”, “Devlet tarafsız değil.” Fakat biraz yakından baktığımızda, “değil” sözcüğünün yalnızca bir cümleyi olumsuzlaştırmadığını; bir niteliği, kimliği veya siyasal iddiayı reddettiğini görürüz. Buradan hareketle iki ayrı düzeyi birbirinden ayırmak gerekir. Dilbilgisi açısından sorarsak “değil” ek fiil değildir. Türkçede isim soylu sözcükleri yüklemleştiren ek fiil, “-dir, -di, -miş, -se” gibi biçimlerle karşımıza çıkar. “Değil”…

Hoş geldiniz! Gume olarak Sünnetullah ve bilim arasında nasıl bir bağlantı vardır ile ilgili en çok merak edilen ayrıntıları paylaşıyoruz. Sünnetullah ve Bilim Arasında Bir Edebiyat Köprüsü: Kâinatın Büyük Hikâyesini Okumak Kelime, insanın görünmeyeni görünür kılma çabasıdır. Bir cümle bazen bir insanın iç dünyasını açar, bazen de yeryüzünün ve gökyüzünün derin sırlarına uzanan bir kapı aralar. Edebiyatın en güçlü yanı, yalnızca yaşananları anlatmak değil; varlığın anlamını, insanın evrendeki yerini ve bilinmeyenle kurduğu ilişkiyi sorgulatmaktır. Bir roman karakterinin kader arayışında, bir şiirin doğa tasvirinde veya bir hikâyenin zaman örgüsünde aslında insanın büyük bir anlatının parçası olma hissi saklıdır. Sünnetullah ve bilim…

Kürşat’ın Açılımı Nedir? Bir İsmin Ardındaki Hikâyeyi Mizahla Keşfetmek İzmir’de yaşayan 25 yaşında biri olarak şunu fark ettim: Bazı isimler vardır, daha sahibini tanımadan kafanızda bir karakter oluşturursunuz. Mesela “Kürşat” ismi duyulduğunda çoğu kişinin aklına hemen ciddi bakışlı, güçlü duruşlu, biraz da tarih kitabından çıkmış gibi duran biri gelir. Hani mahallede yürürken rüzgâr hafif eser, ceketin yakası kalkar ve arkadan epik bir müzik çalmaya başlar ya… İşte Kürşat ismi bazen böyle bir enerji taşır. Ama işin komik tarafı şu: Gerçek hayatta tanıdığımız Kürşat’ların çoğu sabah alarmını beş kere erteleyen, markete giderken ne alacağını unutan ve “Ben bugün erken yatacağım” deyip…

Çek Yazıldıktan Sonra Düzeltme Süresi Ne Kadardır? Çek konusu ilk bakışta basit gibi görünür. Bir kâğıt, üzerinde rakamlar, isimler ve imza… Ama işin içine girdikçe o küçük kâğıdın aslında ne kadar ciddi bir hukuki belge olduğunu daha iyi anlıyorsunuz. Hele ki “Çek yazıldıktan sonra düzeltme süresi ne kadardır?” sorusunu soruyorsanız, muhtemelen bir yerlerde “Acaba yanlış yazdım mı?” endişesi de eşlik ediyordur. Eskişehir’de üniversitede çalışan biri olarak zaman zaman öğrencilerin, hatta meslektaşların bile bu konuda kafa karışıklığı yaşadığını görüyorum. Çünkü çek, günlük hayatın içinde sık kullanılan ama detayları çoğu zaman bilinmeyen bir ödeme aracı. Gelin bunu bilimsel bir çerçeveden ama herkesin…

Bulaşık Makinesinde Tuz Kullanmazsak Ne Olur? Kaynaklar, Tercihler ve Ekonomik Sonuçlar Hoş geldiniz! Gume ekibi olarak Bulaşık makinasında tuz kullanmazsak ne olur hakkında güncel ve faydalı bilgiler aktarıyoruz. Günlük hayatın küçük kararları çoğu zaman büyük ekonomik sonuçların başlangıç noktasıdır. Evde kullandığımız bir ürünün gereksiz olup olmadığına karar verirken aslında farkında olmadan kıt kaynaklarımızı nasıl yöneteceğimizi belirleriz. Para, zaman, enerji, su ve eşyaların kullanım ömrü gibi kaynakların tamamı sınırlıdır. Bir bulaşık makinesine tuz koyup koymamak ilk bakışta yalnızca bir temizlik tercihi gibi görünebilir; ancak bu karar, tüketici davranışlarından piyasa dengelerine kadar uzanan daha geniş bir ekonomik sistemin küçük bir yansımasıdır. Bir…

Et Pişirildikten Sonra Neden Küçülür? Mutfağın Ardındaki Bilim ve İnsan Hikâyesi Et pişirirken en sık karşılaştığımız durumlardan biri şudur: Tavaya ya da ızgaraya koyduğumuz büyükçe bir parça et, birkaç dakika sonra gözle görülür şekilde küçülür. Özellikle kaliteli ve pahalı bir et aldığımızda bu durum bazen şaşırtıcı olabilir. “Bu kadar et nereye gitti?” sorusu mutfakta birçok kişinin aklından geçer. Et pişirildikten sonra neden küçülür? sorusunun cevabı aslında yalnızca mutfak bilgisiyle açıklanabilecek basit bir konu değildir. Bunun arkasında etin yapısındaki protein değişimleri, su kaybı, yağların erimesi ve ısının dokular üzerindeki etkisi gibi birçok bilimsel süreç bulunur. Konya’da sakin bir akşamda mutfakta yemek…

Beldeki sinir sıkışması nasıl geçer? Ankara’da bir masa başı hayatının içinden bakış Sevgili Gume ziyaretçileri, bugün “Beldeki sinir sıkışması nasıl geçer” konusunda bilinmesi gerekenleri ele alıyoruz. Ankara’da yaşayan, 25 yaşında, ekonomi mezunu biriyim. Günümün büyük kısmı veri tabloları, ekranlar, raporlar ve bitmeyen Excel dosyaları arasında geçiyor. Dışarıdan bakınca düzenli bir hayat gibi görünüyor olabilir ama işin içi biraz farklı. Özellikle son birkaç yılda en çok tanıştığım şeylerden biri “bel ağrısı” değil, onun daha derin ve daha inatçı hali: sinir sıkışması. İlk kez yaşadığımda basit bir kas tutulması sandım. Sabah kalktım, belimde hafif bir sızı vardı. “Dün yanlış oturdum herhalde” deyip…

Urazın Eski Eşi Kim? Sorusu Üzerinden İnsan İlişkilerine Antropolojik Bir Bakış Dünyanın farklı köşelerinde insanların sevgiye, evliliğe, ayrılığa ve aileye nasıl anlamlar yüklediğini düşündüğümde, insan hikâyelerinin ne kadar çeşitli olduğunu yeniden fark ediyorum. Bir toplumda sıradan görünen bir ilişki biçimi, başka bir kültürde bambaşka anlamlara sahip olabiliyor. Bazen bir kişinin özel hayatına dair basit görünen bir soru, aslında toplumların değerlerini, akrabalık anlayışlarını ve kimlik oluşturma süreçlerini anlamak için bir pencere açabiliyor. “Urazın eski eşi kim?” sorusu da yalnızca bir kişinin geçmiş ilişkisine yönelik merak olarak ele alınabilecek bir konu değildir. Antropolojik açıdan bakıldığında bu soru; evlilik kurumunun nasıl algılandığı, eski…

Sevgili Gume okurları, bu makalede Kamil Koç emeklilere indirim var mı konusuna sade ama doyurucu bir bakış sunuyoruz. Kamil Koç Emeklilere İndirim Var mı? Bir Bilet Sorusu, Bir Adalet Tartışması Bir insanın elindeki küçük bir kâğıt parçası bazen büyük bir hayat hikâyesini taşır. Bir otobüs bileti yalnızca bir şehirden diğerine ulaşım aracı mıdır, yoksa yıllarca çalışmış bir insanın emeğine verilen değerin küçük bir sembolü müdür? Bir yolculuk öncesinde sorulan “Emeklilere indirim var mı?” sorusu aslında yalnızca ekonomik bir avantaj arayışı değildir. Bu soru, toplumun yaşlanmaya, emeğe, adalete ve bilgiye nasıl baktığını gösteren derin bir aynadır. Felsefe bize günlük hayatın sıradan…

İyimserin Eş Anlamlısı Nedir? Hayata Gülümseyerek Bakmanın Eğlenceli Sözlüğü Bazı insanlar vardır, sabah alarmı çaldığında “Harika, yeni bir macera başlıyor!” diye kalkar. Bazıları ise alarmı kapatıp tavana bakarak hayatın anlamını sorgular. Ben ikinci gruba daha yakınım ama bunu arkadaş ortamında pek belli etmiyorum. Çünkü İzmir’de yaşayan 25 yaşında biri olarak çevremdeki herkes beni “neşeli çocuk” kategorisine koymuş durumda. Halbuki içimde bazen küçük bir muhasebeci oturuyor ve gün boyunca yaşanan her şeyi hesaplıyor. “Bugün neden böyle baktı?” “Kahveyi biraz hızlı mı içtim?” “Mesaja sadece tamam yazdı, acaba bana mı kızdı?” Evet, dışarıdan kahkahalar atan biri gibi görünürken içimde küçük bir düşünce…